बैतडी : दार्चुलाको लेकम गाउँपालिकामा जन्मघर भएकी २४ वर्षीया चन्द्रिका जोशी अहिले आफ्नो जन्मथलोभन्दा टाढा रामेछापमा विज्ञान शिक्षिकाका रूपमा कार्यरत छिन्। शिक्षण पेशामा रहेर विद्यार्थीलाई विज्ञान विषयको ज्ञान बाँडिरहेकी जोशी आफ्नो पेशासँगै सुदूरपश्चिमको मौलिक पहिचान, भाषा, कला र संस्कृतिप्रति पनि उत्तिकै सचेत छिन्।
सुदूरपश्चिमबाट टाढा रहेर रामेछापमा अध्यापन गरिरहे पनि आफ्नो क्षेत्रको संस्कृति र पहिचानलाई उनले मनबाट टाढा हुन दिएकी छैनन्। आफ्नो माटोको भाषा, संस्कार, परम्परा, भेषभूषा र मौलिक संस्कृतिप्रतिको उनको लगावले उनलाई अरूभन्दा फरक पहिचान दिएको छ।
लेकमदेखि रामेछापसम्मको यात्रा
दार्चुलाको लेकम गाउँपालिकाबाट सुरु भएको जोशीको यात्रा अहिले रामेछापसम्म पुगेको छ। अध्ययन पूरा गरी शिक्षण पेशामा प्रवेश गरेकी उनी अहिले विद्यार्थीको भविष्य निर्माणमा सक्रिय छिन्।
२४ वर्षकै उमेरमा शिक्षण पेशामा रहेकी जोशीका लागि विद्यालय केवल जागिर गर्ने ठाउँ मात्र होइन, नयाँ पुस्तासँग ज्ञान, संस्कार र सकारात्मक सोच आदानप्रदान गर्ने थलो पनि हो।
विज्ञानजस्तो आधुनिक र व्यवहारिक विषय पढाउने भए पनि आफ्नै मौलिक संस्कृति र पहिचानप्रतिको उनको रुचि भने निरन्तर छ।
जहाँ पुगे पनि आफ्नो पहिचानसँग जोडिने प्रयास
रोजगारी र अध्ययनका कारण धेरै युवाहरू आफ्नो जन्मथलोबाट टाढा पुग्ने गरेका छन्। तर ठाउँ परिवर्तन हुँदैमा आफ्नो भाषा, संस्कृति र पहिचानलाई बिर्सन नहुने जोशीको बुझाइ छ।
दार्चुलाको लेकम गाउँपालिकाबाट रामेछाप पुगेकी उनले सुदूरपश्चिमको संस्कृति र पहिचानलाई आफ्नो व्यवहार र गतिविधिमार्फत जीवन्त राख्ने प्रयास गरिरहेकी छन्।
विशेषगरी सुदूरपश्चिमको मौलिक देउडा, स्थानीय भाषा, परम्परा र भेषभूषा नयाँ पुस्तासम्म पुर्याउनुपर्नेमा उनको जोड छ।
युवापुस्ताले संस्कृति जोगाउनुपर्छ
आधुनिक प्रविधि र बदलिँदो जीवनशैलीका कारण मौलिक कला तथा संस्कृति ओझेलमा पर्दै गएकोप्रति जोशी चिन्तित छिन्। पछिल्लो पुस्तामा आफ्नै संस्कृति र परम्पराबारे चासो घट्दै गएको अवस्थामा युवाहरूले नै यसको संरक्षणमा अग्रसर हुनुपर्ने उनको धारणा छ।
उनका लागि आफ्नो संस्कृति केवल विगतको सम्झना होइन, भविष्यका पुस्तालाई हस्तान्तरण गर्नुपर्ने सम्पत्ति हो।
सामाजिक सञ्जाल तथा आधुनिक प्रविधिको सही प्रयोग गरेर पनि स्थानीय भाषा, कला र संस्कृतिको प्रचारप्रसार गर्न सकिने उनको विश्वास छ।
शिक्षणसँगै पहिचानको यात्रा
रामेछापमा बसेर विद्यार्थीलाई विज्ञान पढाउँदै गरेकी चन्द्रिका जोशीको यात्रा केवल शिक्षण पेशामा सीमित छैन। उनी आफ्नो पेशागत जिम्मेवारीसँगै आफ्नो जन्मभूमि र क्षेत्रको पहिचानप्रतिको सम्बन्धलाई पनि निरन्तरता दिइरहेकी छन्।
दार्चुलाको लेकमदेखि रामेछापसम्मको उनको यात्राले एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिन्छ—मानिस जहाँ पुगे पनि आफ्नो माटो, भाषा, संस्कृति र पहिचानलाई साथमा लिएर अघि बढ्न सक्छ।
२४ वर्षीया जोशी आजको युवा पुस्ताको प्रतिनिधि पात्रका रूपमा देखिन्छिन्, जसले आधुनिक शिक्षासँगै आफ्नो मौलिक जरा र संस्कृतिलाई पनि महत्व दिएकी छन्।
रामेछापमा विज्ञान पढाउँदै, मनमा सुदूरपश्चिम बोकेर हिँडिरहेकी चन्द्रिका जोशीको यो यात्रा शिक्षण, संस्कृति र पहिचानलाई जोड्ने प्रेरणादायी कथा बनेको छ।
