Manoj Mahara- समाचार
- २ महिना अगाडि
- 192 views
निर्वाचन २०८४ र युवा शक्ति: परिवर्तनको सम्भावना र तथ्यहरू
काठमाडौँ — निर्वाचन २०८४ नजिकिँदै गर्दा नेपालको राजनीतिमा नयाँ समीकरणहरू देखा परेका छन्। स्थापित दलहरूको अनुभव र नयाँ शक्तिको उदयका बीच देशको आगामी दिशा कस्तो होला? यहाँ प्रमुख तथ्यहरू प्रस्तुत गरिएको छ:
१. स्थापित नेतृत्व: उपलब्धि र विवादका तथ्यहरू
| नेता | प्रमुख उपलब्धि (Facts) | प्रमुख विवाद/चुनौती (Facts) |
| केपी शर्मा ओली (UML) | सन् २०२० मा ‘चुच्चे नक्सा’ प्रकाशन, चीनसँग पारवहन सम्झौता, भेरि-बबई सुरुङ निर्माण। | दुई पटक संसद् विघटन, ‘यति’ र ‘ओम्नी’ प्रकरणमा नाम जोडिनु, भ्रष्टाचार निवारणमा सुस्तता। |
| शेरबहादुर देउवा (NC) | एमसीसी (MCC) सम्झौता पारित, तीनै तहको निर्वाचन सम्पन्न, लोकतान्त्रिक प्रणालीको रक्षा। | पार्टीभित्रको चरम गुटबन्दी, भुटानी शरणार्थी काण्डमा निकटहरूको संलग्नता, सुस्त निर्णय क्षमता। |
| पुष्पकमल दाहाल (Maoist) | संघीय गणतन्त्र र शान्ति प्रक्रियाको सफल अवतरण, लोडसेडिङ अन्त्यको सुरुवातमा राजनीतिक समर्थन। | राजनीतिक अस्थिरता (बारम्बार गठबन्धन परिवर्तन), लडाकु शिविर (Cantonment) घोटाला काण्डको आरोप। |
२. नयाँ शक्ति: बालेन-रवि सहकार्य र सम्भावना
डिसेम्बर २८, २०२५ मा भएको ७-बुँदे सहमति पछि नयाँ शक्तिको खाका स्पष्ट भएको छ:
- सहमति: बालेन शाह आगामी निर्वाचनमा रास्वपा (RSP) बाट प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार हुने र रवि लामिछाने पार्टी सभापतिमै रहने।
- एजेन्डा: डिजिटल गभर्नेन्स, भ्रष्टाचारको फाइल पुनः खोल्ने, र प्रविधिमा आधारित विकास।
- शक्ति: काठमाडौँमा बालेनको कार्यसम्पादन र रवि लामिछानेको सङ्गठन निर्माणको क्षमता।
- चुनौती: राष्ट्रिय राजनीतिमा अनुभवको कमी र स्थापित प्रशासनिक ‘सेटिङ’ भत्काउनु पर्ने दबाब।
३. निर्वाचन २०८४ का निर्णायक तथ्याङ्कहरू (Key Data)
- युवा जनशक्ति: नेपालको कुल जनसङ्ख्याको ४०.६८% हिस्सा १६-४० वर्ष उमेर समूहका युवाको छ।
- नयाँ मतदाता: सन् २०२५ को ‘Gen-Z’ आन्दोलनपछि थपिएका करिब ८ लाख ३७ हजार नयाँ मतदाताले आगामी निर्वाचनमा पहिलो पटक मतदान गर्दैछन्।
- युवा प्रतिनिधित्व: वर्तमान संसद्मा ४० वर्ष मुनिका सांसदहरू केवल १२% मात्र छन्, जबकि रास्वपामा यो सङ्ख्या ४०% छ।
- आर्थिक सूचक: हालको युवा बेरोजगारी दर २२.७% छ, जुन आगामी चुनावको मुख्य एजेन्डा हुने निश्चित छ।
४. भविष्यको सम्भावना: अबको बाटो
- नयाँ शक्ति आएमा: प्रणालीमा पारदर्शिता र ‘टेक्नोक्र्याटिक’ शासन पद्धति आउने सम्भावना रहन्छ।
- पुराना शक्ति दोहोरिएमा: राजनीतिक अनुभव र वैदेशिक सम्बन्धमा सन्तुलन कायम रहे पनि ‘स्थितिको सुधार’ (Status Quo) कै सम्भावना बढी देखिन्छ।
निष्कर्ष:
तथ्याङ्कले भन्छ— २०८४ को निर्वाचनमा युवा मतदाता निर्णायक हुनेछन्। स्थापित दलहरूलाई आफ्नो कार्यशैली सुधार्ने चुनौती छ भने नयाँ शक्तिलाई आफ्नो योजना कार्यान्वयन गर्ने आधार तयार पार्नुपर्ने दबाब छ।
- Manoj Mahara
- सबै , समाचार
- ९ महिना अगाडि
- 73 views
वर्ष सरदरभन्दा बढी वर्षा हुने मौसम विभागको पूर्वानुमान
काठमाडौं, जेठ १६ गते – जल तथा मौसम विज्ञान विभागले यस वर्ष मनसुन अवधिमा सरदरभन्दा बढी वर्षा हुने पूर्वानुमान गरेको छ। विभागले ३० वर्षको तथ्यांकको विश्लेषण गरी जारी गरेको सूचना अनुसार, यही जेठ १८ गतेदेखि असोज ४ गतेसम्मको मनसुन अवधिमा देशका अधिकांश स्थानमा अत्यधिक वर्षाको सम्भावना देखिएको छ।
विभागले अत्यधिक वर्षाका कारण बाढी, पहिरो र डुबानको जोखिम बढ्न सक्ने चेतावनी दिएको छ। यसै सन्दर्भमा, विभागले सम्पूर्ण नागरिक, विशेषगरी जोखिम क्षेत्रमा बसोबास गर्नेहरूलाई उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। मौसमविद्हरूका अनुसार जलवायु परिवर्तनको असरका कारण पनि वर्षाको प्रवृत्तिमा परिवर्तन आइरहेको छ। यस वर्षको पूर्वानुमानले तराईदेखि पहाडी भेगसम्मका बासिन्दालाई सचेत रहन र आवश्यक पूर्वतयारी गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको छ। विभागले नदी किनारका बासिन्दा, पहिरोको जोखिममा रहेका बस्ती र डुबान हुने सम्भावना भएका क्षेत्रका नागरिकलाई विशेष सावधानी अपनाउन अनुरोध गरेको छ। साथै, स्थानीय प्रशासन र सम्बन्धित निकायहरूलाई पनि विपद् व्यवस्थापनको लागि तयारी अवस्थामा रहन आग्रह गरिएको छ। यस्तो अवस्थामा, नागरिकहरूले आफ्नो घर वरपरको सरसफाईमा ध्यान दिने, नालीहरू खुला राख्ने, र आवश्यक खाद्य सामग्री तथा सुरक्षित स्थानको पहिचान गरी तयारी अवस्थामा रहनु बुद्धिमानी हुनेछ। मौसम विभागले आगामी दिनमा मौसमको थप जानकारी नियमित रूपमा अद्यावधिक गर्ने जनाएको छ। सबैलाई सुरक्षित रहन र सतर्कता अपनाउन विभागले पुनः आग्रह गरेको छ ।
- Manoj Mahara
- समाचार
- ११ महिना अगाडि
- 81 views
नेपालमा सामाजिक सञ्जाल नियमन: ३० दिनमा दर्ता अनिवार्य गर्ने नयाँ दिशा
नेपाल सरकारले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरूलाई व्यवस्थित रूपमा दर्ता गराउने दिशा तर्फ कडा कदम चालेको छ। सरकारले सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयमार्फत जारी गरेको नयाँ निर्देशन अनुसार, फेसबुक, ह्वाट्सएप, युट्युब, इन्स्टाग्राम, एक्स जस्ता प्रमुख प्लेटफर्महरूले अबको ३० दिनभित्र नेपालभित्र दर्ता हुनुपर्ने छ। यदि तोकिएको अवधिमा दर्ता नगरिएमा ती प्लेटफर्महरूलाई नेपाल भित्र सञ्चालनमा रोक लगाउने चेतावनी समेत दिइएको छ।दर्ता प्रक्रियाका प्रमुख प्रावधानहरू:स्थानीय कार्यालय स्थापना: सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूले नेपालमा सम्पर्क कार्यालय स्थापना गर्नुपर्नेछ। यसले सरकार र प्रयोगकर्ताबीच सहज समन्वय सम्भव बनाउने विश्वास गरिएको छ।गुनासो सुन्ने अधिकारी: दर्ता भएका प्लेटफर्महरूले आवासीय गुनासो सुन्ने अधिकारी तोक्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ जसले प्रयोगकर्ताका गुनासोहरूलाई छिटो समाधान गर्न मद्दत पुर्याउनेछ।स्व-नियमन निगरानी: कम्पनीहरूले स्व-नियमन र नियमनको लागि निगरानी गर्ने अधिकारीको व्यवस्था गर्नुपर्ने छ। यसले अनलाइन प्लेटफर्महरूमा सामग्री नियन्त्रण र दुरुपयोग रोक्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।हालसम्म, भाइबर, टिकटक, र विटोक मात्र नियमनको दायरामा आएका छन् भने बाँकी सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरूले तोकिएको अवधिभित्र दर्ता प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्नेछ। यदि प्लेटफर्महरूले तोकिएको समयसीमाभित्र दर्ता गर्न असफल रहे भने, सम्बन्धित निर्देशिका बमोजिम ती प्लेटफर्महरूलाई नेपालभित्रको सञ्चालनमा रोक लगाउने सम्भावना रहेको छ।सरकारको यस पहलको मुख्य उद्देश्य डिजिटल स्पेसलाई सुरक्षित र मर्यादित बनाउनुका साथै प्रयोगकर्ताको हित र गोपनीयताको संरक्षण गर्नु हो। साथै, दर्ता प्रक्रियाले अनावश्यक अनियमितता र दुरुपयोगलाई रोक्न, तथा साइबर अपराध र अफवाह फैलाउने जस्ता गतिविधिहरूमा नियन्त्रण ल्याउन महत्वपूर्ण मानिन्छ।यसै सन्दर्भमा, सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयले दर्ता, निगरानी र आवश्यक निर्देशनका लागि थप स्पष्ट नियमावली तयार गर्दैछ। सरकारी अधिकारीहरूका अनुसार, यस कदमले सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूलाई अधिक जवाफदेही बनाउने र डिजिटल माध्यममा जिम्मेवार व्यवहार सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।नेपालमा अनलाइन प्लेटफर्महरूको दर्ता र नियमनले डिजिटल वातावरणलाई थप सुरक्षित बनाउने साथै प्रयोगकर्ताहरूलाई विश्वसनीय र पारदर्शी सेवा उपलब्ध गराउने अपेक्षा गरिएको छ। सरकारको यस कदमले डिजिटल प्रविधिको दुरुपयोगमा नियन्त्रण तथा सामाजिक सद्भाव कायम गर्न योगदान पुर्याउने विश्वास गरिएको छ।
- Manoj Mahara
- समाचार
- १२ महिना अगाडि
- 73 views
पर्वतारोही प्रकाश राज पाण्डेद्वारा दक्षिण अमेरिकाको सर्वोच्च शिखरको सफल आरोहण
नेपालीकाठमाडौं, फागुन १८ – नेपाली पर्वतारोही प्रकाश राज पाण्डेले दक्षिण अमेरिकाको सबैभन्दा उच्च शिखर माउन्ट अकांकागुवाको सफल आरोहण गरेका छन् । सप्त महादेशका सर्वोच्च शिखरहरू आरोहण गर्ने ‘सेभेन समिट्स’ अभियान अन्तर्गत पाण्डेले अर्जेन्टिनामा अवस्थित ६,९६१ मिटर अग्लो अकांकागुवा हिमालको सफल आरोहण गरेका हुन् ।
पाण्डेले फेब्रुअरी ६, २०२५ मा स्थानीय समय अनुसार बिहान ७:५० बजे अकांकागुवाको शिखरमा नेपालको राष्ट्रिय झण्डा फहराएका थिए । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले उनलाई राष्ट्रिय झण्डा हस्तान्तरण गरेपछि पाण्डे ‘सेभेन समिट्स’ को यात्रामा निस्केका हुन् । उनी गत जनवरी २१ मा ब्यूनस आयर्स प्रस्थान गरेका थिए । यो पाण्डेको ‘सेभेन समिट्स’ अभियान अन्तर्गतको चौथो र समग्रमा ११औं सफल आरोहण हो । उनीसँगै कीर्तिमानी पर्वतारोही चतुर तामाङ पनि रहेका थिए, जसले सात पटक सगरमाथाको आरोहण गरिसकेका छन् । पाण्डे र तामाङले यसअघि युरोपको सबैभन्दा अग्लो हिमाल माउन्ट एल्ब्रुसको पनि सफल आरोहण गरेका थिए । पाण्डेले अफ्रिकाको सबैभन्दा अग्लो हिमाल किलिमन्जारो, साथै नेपालका मनास्लु र प्राविधिक रूपमा चुनौतीपूर्ण हिमाल अमा डबलाम जस्ता हिमालहरूको पनि आरोहण गरिसकेका छन् ।अकांकागुवा सगरमाथा भन्दा कम उचाइको भए पनि पाण्डेले अप्रत्याशित मौसमका कारण यो आरोहण सगरमाथा आरोहण जत्तिकै चुनौतीपूर्ण भएको बताए । उनले ‘मकालु आउटफिट’ ब्रान्ड अन्तर्गत यो अभियान चलाएका हुन् र युवा सहभागिता र साहसिक पर्यटन प्रवर्द्धन गर्न नेपाल स्काउट र रोटरी इन्टरनेशनलको झण्डासहित नेपालको अद्वितीय त्रिकोणीय झण्डा बोकेका थिए ।आरोहणका साथै पाण्डेले जलवायु परिवर्तनबारे जनचेतना पनि जगाइरहेका छन् । आफ्नो अभियानको क्रममा उनले स्थानीय सरोकारवालाहरूसँग भेटघाट गरी नेपाल र जैविक विविधताले धनी अन्य देशहरूले जलवायु परिवर्तनका कारण अप्रत्याशित क्षति बेहोर्नु परेको कुरामा जोड दिए । गरिब राष्ट्रहरूको विश्वव्यापी उत्सर्जनमा कम योगदान भए पनि, तिनीहरूले नै कठोर परिणामहरू भोग्नु परेको उनले औंल्याए । जीवनशैलीमा अनुकूलन गर्नु नै यो कठिनाइको चक्रबाट मुक्त हुने उपाय भएको उनको विश्वास छ ।पाण्डेले आफ्नो यात्राले नेपाल र अर्जेन्टिनाबीचको कूटनीतिक सम्बन्धलाई सुदृढ पार्नुका साथै दक्षिण अमेरिकामा नेपाललाई एक प्रमुख साहसिक पर्यटन गन्तव्यको रूपमा प्रवर्द्धन गर्ने आशा व्यक्त गरेका छन् । उनको आगामी लक्ष्य ‘सेभेन समिट्स’ अभियान अन्तर्गत उत्तर अमेरिकाको सबैभन्दा अग्लो हिमाल डेनाली आरोहण गर्ने रहेको छ । उनले स्वदेशमा सगरमाथाको आरोहण गरेर ‘सेभेन समिट्स’ अभियान पूरा गर्ने आफ्नो दृष्टिकोण पनि साझा गरेका छन् ।
स्रोतहरू:
