बैतडीको पत्ताल भूमेश्वर

बैतडीको पत्ताल भूमेश्वर: रहस्यमय गुफा र धार्मिक आस्थाको संगमस्थल, महाशिवरात्रिमा विशेष मेला

बैतडी, पाटन: सुदूरपश्चिम प्रदेश, बैतडी जिल्लाको सुर्नया गाउँपालिका–२ वासुलिङ्गमा अवस्थित पत्ताल भूमेश्वर, धार्मिक र प्राकृतिक सौन्दर्यको अनुपम संगमस्थलको रूपमा परिचित छ। यो स्थान, जहाँ रहस्यमय गुफा र प्राचीन मन्दिरहरूले आध्यात्मिक वातावरण सिर्जना गरेका छन्, पर्यटक र भक्तजनहरूका लागि आकर्षणको केन्द्र बनेको छ। विशेष गरी, महाशिवरात्रि पर्वको अवसरमा यहाँ लाग्ने मेलाले यस स्थानको महत्वलाई थप बढाएको छ।

गुफाको रहस्य र धार्मिक महत्व

पत्ताल भूमेश्वरको मुख्य आकर्षण भनेको यसको रहस्यमय गुफा हो। गुफाभित्रका प्राकृतिक चट्टानहरू र संरचनाहरूले आगन्तुकहरूलाई मोहित पार्छन्। स्थानीय जनविश्वास अनुसार, यो गुफाको गहिराइ र लम्बाइ अझैसम्म पत्ता लगाउन सकिएको छैन, जसले यसको रहस्यलाई थप बढाएको छ। गुफाभित्र भगवान शिवको प्राचीन मन्दिर अवस्थित छ, जहाँ भक्तजनहरू पूजाआजा र दर्शनका लागि आउँछन्।

महाशिवरात्रिमा विशेष मेला

महाशिवरात्रिको दिन पत्ताल भूमेश्वरमा विशेष मेला लाग्छ। यस दिन भक्तजनहरू टाढा-टाढाबाट भगवान शिवको दर्शन गर्न र पूजाअर्चना गर्न आउँछन्। मेलामा स्थानीय संस्कृति र परम्परा झल्किने विभिन्न कार्यक्रमहरू आयोजना गरिन्छन्। स्थानीय कलाकारहरूले परम्परागत नृत्य र संगीत प्रस्तुत गर्छन्, र विभिन्न पसलहरू र खानेकुराका स्टलहरू राखिन्छन्। यस दिन यस ठाउँमा ठुलो संख्यामा भक्तजनहरुको भिड लाग्दछ ।

प्राकृतिक सौन्दर्य र अन्य आकर्षणहरू

गुफा बाहेक, पत्ताल भूमेश्वरमा एउटा प्राकृतिक तलाउ पनि छ, जसको पानी कहिल्यै सुक्दैन। स्थानीय जनविश्वास अनुसार, यस तलाउको पानीले शिरमा चढाउँदा पवित्रता प्राप्त हुन्छ। यस क्षेत्रको वरपर सदाबहार जंगल छ, जहाँ लालीगुराँस जस्ता फूलहरूले प्राकृतिक सौन्दर्यलाई अझ बढाउँछन्।

पर्यटनको सम्भावना र संरक्षणको आवश्यकता

पत्ताल भूमेश्वरमा पर्यटनको ठूलो सम्भावना छ, तर पूर्वाधार विकास र प्रचारप्रसारको अभावले यसको पूर्ण विकास हुन सकेको छैन। स्थानीय सरकार र सम्बन्धित निकायहरूले यसको विकासका लागि विशेष ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता छ। यस क्षेत्रको प्राकृतिक र सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण गर्नु पनि आवश्यक छ, ताकि भावी पुस्ताले यसको महत्वलाई बुझ्न सकून्।

स्थानीय समुदायको योगदान

पत्ताल भूमेश्वरको विकास र संरक्षणमा स्थानीय समुदायको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको छ। स्थानीयहरूले यस क्षेत्रको धार्मिक र सांस्कृतिक महत्वलाई जोगाउन विभिन्न प्रयासहरू गरिरहेका छन्।पत्ताल भूमेश्वर, बैतडीको एक अनमोल गहना हो, जसको संरक्षण र विकासले स्थानीय समुदाय र पर्यटन क्षेत्रमा ठूलो योगदान पुर्‍याउन सक्छ।

श्री महारुद्र मन्दिरमा दर्शनार्थीहरु को घुइचो

बैतडी –बडादशैँको नवरात्रको अवसरमा बैतडीको दशरथचन्द नगरपालिका–१ स्थित महारुद्र मन्दिरमा दर्शनार्थीको घुइचो बढेको छ । हरेक बर्षको दशैंको समयमा सो मन्दिरमा पूजाआजा हुने भएकाले टाढा–टाढाबाट भक्तजनहरु आउने गरेका छन् । महारुद्रको दर्शन गरेमा मनोकामना पूर्ण हुने जनविश्वास रही आएकाले महारुद्र धाम धेरैको आस्थाको केन्द्र बनेको मन्दिरका पूजारी देवदत्त भट्टले बताए । उनले भने ‘महारुद्र मन्दिरमा दशैंको समयमा धेरै ठाउँका दर्शनार्थीहरु दर्शनका लागि आउने गरेका छन् । महारुद्रको दर्शन गरेमा मनोकामना पुरा हुने जनविश्वास रही आएको छ ।
श्री महारुद्र मन्दिरमा प्रत्येक बर्ष वैशाख संक्रान्ति, वैशाख पूर्णीमा, असोजको नवरात्री, मकर संक्रान्ति, वसन्त पञ्चमीमा विशेष पूजा लाग्दछ भने श्रावण महिनामा गुरुखोला जरकट्टेमा रहेको महारुद्रको भण्डार गृह एवम् मन्दिरमा पूजा नित्य पूजा अर्चना गरी मुख्य कर्मचारी तथा अन्य भक्तजनहरु मन्दिरमै बसेर बत्ती जगाउने तथा पूजा आराधना एवम् भजन किर्तन गर्ने गरेको स्थानीय (धामी)जय बहादुर टेरले बताए ।
दशरथचन्द नगरपालिका –१ जरकट्टेमा रहेको भण्डार घरबाट भण्डार लगेर पूजाआजा लाग्ने गरेको उनले बताए । शारदीय नवरात्रमा घटस्थापनाका दिन भण्डार घरबाट भण्डार लगेर मन्दिरमा जमरा राख्ने चलन रही आएको छ । घटस्थापनाका दिनदेखि नित्य पूजाआराधना गर्ने गरिएको मन्दिरका धामी टेरले बताए ।
महाष्टमीका दिन दशरथचन्द नगरपालिका–२ देहीमाण्डौं स्थित प्रसिद्ध निङ्गलाशैनी भगवतीमा पशुबलि सहित जात्रा लाग्ने भएकाले उक्त दिन बिहान महारुद्रको भण्डार, भण्डार घरमा ल्याउने प्रचलन रही आएको छ । बलि सकिएपछि फेरि महाष्टमीको साँझ भण्डारघरबाट भण्डार लगेर पूजाआजा गर्ने चलन रही आएको धामी टेरले बताए ।
यो मन्दिरको स्थापनाकाल कुन हो भन्ने कुराको एकिन गर्ने कुनै ऐतिहासिक आधार नभए पनि यस मन्दिरमा भएको प्राचीन देवल र विभिन्न किंवदन्तीका आधारमा १२ औँ शताव्दी भन्दा अगाडि भएको मान्न सकिने धामी टेरले बताए । टेरले भने ‘महारुद्रको महिमाका बारेमा सबै कुरा कसैलाई पनि थाहा छैन् । तर यो ठाउँमा परापूर्वकालदेखि नै पूजाआजा हुने गरेको छ ।मन्दिर कहिले बनेको भन्ने बिषयमा केही जानकारी छैन् ।’
भगवान शिवको बासस्थानको रुपमा महारुद्र मन्दिरलाई लिन सकिने टेरले बताए । दशैंको बेला यो मन्दिरमा सामूहिक रुपमा जमरा राख्ने, रातभर जाग्राम बस्ने चलन समेत रही आएको छ । दशरथचन्द नगरपालिका वडा नं १ को जरकट्टे, काण्डे, मुडाप, पाली लगायतका ठाउँबाट स्थानीयहरुले जौं लगायतका पूजा सामग्री ल्याउने र त्यसपछि घटस्थापनाका दिन सामूहिक रुपमा जमरा राख्ने चलन रही आएको धामी टेरले बताए।
महारुद्र मन्दिर नजिकै शम्शान समेत रहेको छ । खोला किनारमा अवस्थित मन्दिरको चारैतिर जंगलले घेरेको छ । महारुद्र मन्दिरको आसपासमा अन्य देवीदेवताहरुका मन्दिरहरु पनि रहेका छन् । महारुद्र देवताको सहायक देवताका रुपमा अन्य देविदेवताका मन्दिरहरु रहेका र क्रमश दिनदिनै ती सहायक मन्दिरहरुमा पनि पुजाआजा गरिने धामी टेरले बताए ।
महारुद्र नजिकै चामुण्डा आमाको मन्दिर रहेकाले यो ठाउँमा शिव र शक्ति दुवैको पूजाआजा हुने गरेको बताइएको छ ।नवरात्रको दशै सम्म हरेक दिन मन्दिरमा नित्य पूजा हुने गरेको पूजारी भट्टले बताए
। दशैंको दिन जमरा काटेर सबैले सामुहिक रुपमा महारुद्र देवताका धामिको हातबाट जमरा लगाई शारदीय नवरात्रको पूजाआजा समापन हुने पूजारी भट्टले बताए